Verantwoording en missie

Van tafel en bed… Maar dan?

Mijn ex en ik gingen uit elkaar in januari 2007. Daarna leefden wij, toen het eerste stof wat was opgetrokken, een aantal jaren in redelijke harmonie ‘gescheiden van tafel en bed’, zoals dat heet. Het contact met mijn kinderen was uitstekend. De jongste was toen zes en de oudste was tien jaar oud. Ze verbleven meerdere dagen per week bij mij zonder dat daar formele afspraken over waren gemaakt; het verliep allemaal volstrekt organisch. De kinderen woonden met hun moeder op circa vijf minuten fiets-afstand van mijn huis en we regelden alles in goed onderling overleg.

Geen vuiltje aan de lucht eigenlijk, zou je denken. Maar de reden dat zo lang werd gewacht met het definitief regelen van de scheiding lag (in elk geval wat mij betreft) in het feit dat ik voorvoelde dat als het er werkelijk op aan zou komen de zaken ook formeel uit elkaar te trekken en alles te gaan verdelen, dit wel eens tot hele nare toestanden zou kunnen gaan leiden, mijn ex kennende. We waren uiteindelijk niet voor niets uit elkaar gegaan.

Tering en nering

En dat bleek: de relatieve vrede die er vanaf medio 2007 had geheerst kwam flink onder druk te staan toen in 2011 onze financiële situatie ineens ernstig verslechterde als gevolg van de economische crisis. We leefden tot dat moment nog steeds vanuit onze gezamenlijke portemonnee, gebruikten onze PIN-passen nog vanaf dezelfde gezamenlijke rekeningen, enz. Toen de inkomsten sterk terugliepen bleek mijn ex niet in staat te zijn de tering naar de nering te zetting en ook geen enkele verantwoordelijkheid voor onze steeds lastig wordende financiële situatie te nemen en onverantwoorde uitgaven bleef doen. Daardoor ving ik zo ongeveer in m’n eentje de teruggang op, tot het water mij ook aan de lippen stond en de financiële ondergang voor ons allemaal dreigde.

In de jaren van 2007 tot 2012 regelde ik via internetbankieren nog steeds al onze geldzaken en niet alleen die van ons, maar ook die van mijn ouders die oud en hulpbehoevend waren. Omdat ik er, zeer bewust, aan had gedacht dat de papieren afschriften van de bank nog steeds bij mijn ex bezorgd moesten blijven worden, verkeerde ik in de veronderstelling dat zij van elke banktransactie die ik deed, voor ons en mijn ouders, op de hoogte zou zijn. Daarmee kon mijn ex altijd controleren of ik onze zaken naar behoren regelde; tenminste…daar ging ik vanuit.

De aanname dat de bankzaken voor mijn ex prima te volgen waren is de grootste misrekening geweest die ik maar had kunnen maken. Het is namelijk de kapstok geworden waaraan mijn ex een onophoudelijke reeks van valse beschuldigingen heeft opgehangen en die mij vervolgens het contact met mijn kinderen heeft gekost, alsmede ongeveer een modaal jaarsalaris aan advocaatkosten.

Blinde vlekken?

De Nederlandse rechtspraak staat in algemene zin goed aangeschreven maar ik heb in de afgelopen jaren ondervonden dat er hier en daar wat ‘blinde vlekken’ in het systeem lijken te zitten. Eén zo’n blinde vlek betreft aspecten van het familierecht. En dan gaat het met name over die zaken in het familierecht waarbij (meestal) vaders, als een gewone scheidingsprocedure is uitgelopen op een vechtscheiding, regelmatig aan het kortste eind trekken; en dan druk ik me voorzichtig uit.

Ik denk dat veel van de problemen van de goedwillende ouder die te maken heeft met een kwaadwillende ex, worden veroorzaakt door het feit dat in het familierecht praktisch gezien geen sanctiemogelijkheden bestaan. Dit biedt een kwaadwillende, leugenachtige ex ruim baan om zich zelfs van uitspraken van de rechter niets aan te trekken: er volgt immers nooit een sanctie!

Een andere blinde vlek is het feit dat het verschijnsel ouderverstoting in Nederland niet wordt erkend en herkent als een vorm van geestelijke kindermishandeling. In Amerika wordt dit gezien als een misdrijf waarvoor de ouder, die zich hieraan schuldig maakt, een gevangenisstraf van twee tot vier jaar tegemoet kan zien!

Wie eist, bewijst (dacht ik nog…)

Soms worden niet-onderbouwde eisen en valse beschuldigingen van een kwaadwillende ‘wederpartij’ partij zonder enig bewijs door de rechtbank gehonoreerd, of wordt de bewijslast door een rechter soms eenvoudigweg omgekeerd. De ex hoeft maar een paar valse en niet-onderbouwde beschuldigingen op tafel te gooien en jij als ‘verdachte’ mag vervolgens aantonen dat het hetgeen de ander beweert niet waar is! En dat een kwaadwillende ex maar al te vaak gewoon een groot belang heeft bij het zoveel mogelijk rekken van de zaak, wordt ook door veel rechters, zo lijkt het, vaak niet gezien.

Is dit een overdreven voorstelling van zaken? Nee, dat denk ik niet. Ik heb het in elk geval zo meegemaakt en heb ondervonden dat rechters opereren vanuit de gedachte dat het vellen van een vonnis dat zoveel mogelijk de ‘oude’ situatie van de kinderen in stand houdt, ook altijd het meest wenselijk is voor die kinderen. Tenminste…zo denken de familierechters daar in elk geval zelf over en dit bleek onlangs ook uit een artikel in een landelijk dagblad waar familierechters van het arrondissement Noord-Holland zich in die zin uitlieten.

Zelfs als er duidelijk sprake is van een situatie die door de rancuneuze ex ernstig wordt gemanipuleerd, de andere ouder wordt buitengesloten door die ex, en de rechtbank om de tuin wordt geleid om tijd te rekken wordt dit gedrag van deze ex in de meeste gevallen niet herkend en gestopt.

Tijd rekken

En wat betreft het tijd rekken door een kwaadwillende ex? In de regel kan een echtscheidingsprocedure worden afgehandeld met een zitting in voorlopige voorzieningen en nog een zitting voor het definitieve scheidingsvonnis; alles kan bij elkaar in pakweg vier maanden worden afgerond. Zo niet in mijn geval: wij troffen elkaar in vijf jaar tijd maar liefst acht keer ‘voor het hekje’. Dit was het gevolg van het succesvol zaaien van twijfel bij de rechtbank door de wederpartij, waardoor telkens weer (bewust veroorzaakte) vertraging optrad in het voordeel van mijn ex. De negende keer, een zitting in hoger beroep voor het Gerechtshof, is op het laatste moment afgewend omdat er, met de nodige moeite, een schikking kon worden bereikt.

Denk ik nu dat rechters er willens en wetens op uit zijn om de andere ouder (helaas vaak de vader) te dwarsbomen? Nee, zeker niet. Wat volgens mij wel een rol speelt is dat een rechtbank in echtscheidingszaken niet zelf onderzoek doet, maar zich baseert op hetgeen partijen zelf aanleveren en (heel kwalijk!): bij elke zitting treft men in de regel weer andere rechters die de zaak voor het eerst op hun bordje krijgen. Dat biedt een kwaadwillende ex steeds opnieuw een podium zich te manifesteren en weer een nieuwe (uiteraard positieve!) eerste indruk te maken. En dat is waar deze site vooral over gaat: wat kun je verwachten als je met zo’n rancuneuze ex-partner in een scheidingsprocedure terechtkomt?

Ouderverstoting

In veel gevallen loopt zo’n vechtscheiding dan, als er kinderen in het spel zijn, uit op een situatie waarbij ouderverstoting zich kan manifesteren. De kwaadwillende ouder betrekt de kinderen op een ongehoorde wijze bij alle details van de scheiding en overlaadt het kind daarbij met negatieve informatie over de andere ouder. Door deze ‘her-programmering’ gaat het kind vanzelf denken dat het zijn eigen idee is dat het de andere ouder niet meer wil zien.

Het is een bepaald type mens dat zich over het algemeen aan zoiets als ouderverstoting schuldig maakt en vrijwel altijd wordt hierdoor zeer grote psychische schade aangericht bij de kinderen; schade die in veel gevallen pas na vele jaren aan het licht komt. Maar ook de andere (verstoten) ouder raakt hierdoor emotioneel zwaar beschadigd. Strikt genomen zou je eigenlijk moeten zeggen dat ouderverstoting dus iets is waaraan het kind zich schuldig maakt (die verstoot de andere ouder) maar dat dit het gevolg is van psychische kindermishandeling die door de kwaadwillende ex wordt gepleegd.

Al duurt de leugen nog zo lang, de waarheid krijgt haar in de tang

Deze variant op een bekend spreekwoord bedacht een goede vriendin voor mij om de moed erin te houden toen duidelijk werd dat er voorlopig geen einde aan het procederen zou komen. Een periode van jarenlange torenhoge stress volgde vanwege dat onophoudelijk procederen, de valse beschuldigingen en het verdriet om de kinderen. Dat heeft bij mij tot ernstige gezondheidsklachten geleid.

Mijn kinderen willen sinds eind 2013, precies vanaf dezelfde dag waarop de eerste valse beschuldigingen van verduistering door mijn ex werden geuit, geen contact meer met mij. Geen kind ter wereld kiest er zelf voor een ouder niet meer te willen zien. Mocht je hieraan soms twijfelen? Niet doen! Ouderverstoting is nooit jouw schuld, de band tussen kind en ouder is van nature de sterkste band die er bestaat. Het kind is het eerste slachtoffer, maakt jou tot het volgende slachtoffer en kan daar zelf niets aan doen.

Het heeft geduurd tot eind 2015 voordat de rechter in een door mij aangespannen bodemprocedure vaststelde dat alle beschuldigingen van mijn ex volstrekt ongefundeerd waren en daarmee werd ik uiteindelijk volledig in het gelijk gesteld.

Het aloude adagium in de rechtspraak ‘wie eist, bewijst’ lijkt binnen het familierecht soms gewoon even terzijde te worden geschoven. Daardoor was het noodzakelijk dat ik een kostbare bodemprocedure ging aanspannen om mijn onschuld aan te tonen. De wereld op zijn kop, zou je toch zeggen. Werkelijk nooit heeft een rechter aan mijn ex gevraagd haar beschuldigingen nu eens deugdelijk te onderbouwen of anders haar mond te houden!

‘Buiten de orde’ opereren

Voor alle duidelijkheid: Dit verhaal gaat niet over zaken die al zo ontspoord zijn dat Jeugdzorg eraan te pas is gekomen en allerlei deskundigen met de zaak bezig zijn. Dit verhaal gaat over een ‘standaardzaak’ die uit de hand is gelopen vanwege een ex die vooral uit is op wraak jegens de voormalige partner vanuit de gedachte dat zij part noch deel heeft gehad aan het mislukken van de relatie en dat zij daarom na de scheiding van mening was (en bleef) dat zij in materieel en financieel opzicht ook niets hoefde in te leveren. Kortom: het type mens dat zich onaantastbaar waant en met groot gemak ‘buiten de orde’ opereert.

If it looks like a duck…

Het lijkt erop dat ik te maken heb gehad met een partner die mogelijk lijdt aan een vorm van borderline-stoornis in combinatie met narcisme. Er is geen diagnose gesteld, dat zeg ik er meteen bij, maar dat is juist in deze situaties ook meteen het probleem: zo iemand laat zich eenvoudigweg niet een diagnose stellen, maar intussen bedrijven zij wel een vorm van emotioneel terrorisme.

Er is een mooie Engelse uitdrukking: ‘If it looks like a duck, it walks like a duck and it talks like a duck, then it probably is a duck!’. Het komt erop neer dat men dus veelal alleen maar met ‘circumstantial evidence’ kan proberen te verklaren wat er aan de hand is.

Een vermoeden van een dergelijke stoornis bij mijn ex had ik overigens al een aantal jaren, maar het is de website omstandersvan.nl van Jasmijn Couwenberg geweest waardoor ik onlangs op een spoor ben gezet: zij legt op haar site (en in een boek) op voortreffelijke en haast wetenschappelijke wijze, voorzien van vele voetnoten, uit dat er een verband bestaat tussen borderline, narcisme en ouderverstoting.

Met name dat laatste was voor mij een geheel nieuw inzicht. Dit boek is wat mij betreft dan ook een absolute aanrader, niet alleen voor mensen die zelf in een dergelijke situatie verkeren, maar met name ook voor huisartsen, maatschappelijk werkers, psychologen en zeker ook voor leerkrachten en mentoren op scholen.

Nee, we komen natuurlijk niet achter de voordeur!

Ik heb in de afgelopen jaren ondervonden dat het onderwerp ouderverstoting in Nederland bij hulpverleners amper bekend is. Men is wel bekend met het fenomeen vechtscheiding, en men kent ook de situaties waarin een kind zogenaamd ‘zelf’ aangeeft een vader of moeder niet meer te willen zien. Maar de oorzaak die er in veel gevallen achter ligt, en die door vrijwel niemand gezien wordt, is vaak ouderverstoting, gepleegd door een ouder met mogelijk een borderline/narcisme-stoornis; laat ik me voorzichtig uitdrukken.

Niemand weet je te vertellen hoe hiermee om te gaan (‘Nee, we komen natuurlijk niet achter de voordeur…’, zeggen hulpverleners en leerkrachten/mentoren dan). Dit in grote tegenstelling tot Amerika waar ouderverstoting gewoon wordt gezien als een misdrijf waar een paar jaar gevangenisstraf op staat. Zou in Nederland dit verschijnsel nu eindelijk ook eens als een strafbaar feit worden gezien, dan kun je erop rekenen dat men gewoon ‘wel achter de voordeur kan komen’, net zoals dat bij ieder ander misdrijf ook kan.

Missie

Ik hoop met deze website te bereiken dat anderen van mijn ervaringen kunnen leren en dat zij (en ik) ook weer van elkaars ervaringen kennis kunnen nemen. Al is er maar één vader of moeder die in deze situatie zit en iets aan deze site heeft, dan is mijn doel al bereikt.

Kan ik oplossingen aandragen voor de ellende rondom situaties als die ik hier beschrijf? Die illusie heb ik niet; ik ben geen professional op deze terreinen, slechts ervaringsdeskundige. Wel ben ik van mening dat er twee zaken zijn die mogelijk verbetering in dit soort situaties zouden kunnen brengen:

  1. Het (eindelijk eens) strafbaar stellen van het gedrag van ouders waarmee ze hun kinderen met iets onmenselijks opzadelen als ouderverstoting en hen daarmee in veel gevallen een levenslang trauma bezorgen (Parental Alienation Syndrome).
  2. Het aanstellen van een regie-rechter in echtscheidingszaken. Slechts één-en-dezelfde rechter zit dan steeds elke zitting voor en leert daardoor de situatie en de omstandigheden kennen. Daarmee valt een manipulerende, kwaadwillende ouder veel eerder door de mand. Die regierechter lijkt er nu te gaan komen.

Reacties zijn gesloten.